Pomoce szkolne

W tym miejscu przedstawiamy Państwu przykładowe produkty dostępne na rynku, które mogą ułatwić dzieciom niewidomym i słabowidzącym naukę i codzienne funkcjonowanie.

Przegląd sprzętu jest bardzo szeroki. Począwszy od specjanych zeszytów dla słabowidzących, poprzez pomoce geometryczne i kalkulatory mówiące, pomoce optyczne, po specjalistyczny sprzęt elektroniczny.

  • Zeszyty dla słabowidzących

    Specjalnie przygotowane z myślą o uczniach słabowidzących 32-kartkowe zeszyty:

    • w 3 linie (dla klas 1 - 3):
      • pogrubione linie o wyższym kontraście,
      • rozmiar zeszytu 160x240mm (standardowy A5 148x210mm),
      • powiększony odstęp między liniami 6mm (standardowo 5mm),
      • margines 19mm;
    • w linię:
      • pogrubione linie o wyższym kontraście,
      • rozmiar zeszytu 160x240mm (standardowy A5 148x210mm),
      • powiększony odstęp między liniami 10mm (standardowo 9mm),
      • margines 19mm;
    • w kratkę:
      • pogrubione linie o wyższym kontraście,
      • rozmiar zeszytu 160x240mm (standardowy A5 148x210mm),
      • powiększony odstęp między liniami kratek - 7mm (standardowo 5mm),
      • margines 19mm.

    Na załączonych zdjęciach pokazane są różnice między tymi zeszytami, a standardowymi.

    Porównanie zeszytu w 3 linie ze standardowym Porównanie zeszytu w linie ze standardowym Porównanie zeszytu w kratkę ze standardowym

     

  • Pomoce matematyczne

    Oprócz zeszytów dla słabowidzących na rynku dostępne są także przygotowane z myślą o niewidomych i słabowidzących uczniach przyrządy geometryczne, mówiące kalkulatory i inne produkty.

    Przyrządy geometryczne

    • Pięcioelementowy zestaw pomocy geometrycznych dla niewidomych, w którego skład wchodzą: linijka o długości 30 cm, równoramienna ekierka o wymiarach 14x14x20 cm, ekierka o wymiarach 10x17x20 cm, kątomierz i cyrkiel.
      Zestaw pomocy geometrycznych dla niewidomych
    • 30-centymetrowa linijka o wysokim kontraście (żółta z czarnymi oznaczeniami) majaca dwa różne brzegi: prosty i karbowany. Prosta krawędź służy do pomiaru i rysunku, natomast karbowana może być stosowana do tworzenia wykresów.  Linijka ma wypukłe oznaczenia podziałki liniami co 0,5 cm, przy czym linie oznaczające dokładnie centymetrowe wartości są dłuższe.
      Linijka dla niewidomych i słabowidzących
    • 30-centymetrowa, plastikowa linijka dla niewidomych z wypukłymi oznaczeniami.
      Linijka dla niewidomych
    • Plastikowa ekierka dla niewidomych o długości najdłuższego boku 19,7 cm, z oznaczeniami na przyprostokątnych co 1 cm. Kąty 30 stopni, 60 stopni i 90 stopni.
      Ekierka dla niewidomych
    • Półokrągły dotykowy kątomierz posiadający czarne oznaczenia wizualne,które pomagają w rysowaniu i pomiarze kątów.
      Kątomierz dla słabowidzących i niewidomych
    • Kątomierz dla niewidomych z plastiku, średnica 19,7 cm, z wyczuwalnym punktem na środku podstawy dla kąta. Oznaczenia kąta co 10 stopni oraz 45 stopni i 135 stopni (podłużne kreski).
      Ekierka dla niewidomych

    Mówiące kalkulatory

    • Kieszonkowy kalkulator mówiący w języku polskim. Urządzenie głośno odczytuje wyraźnym, damskim głosem wszystkie liczby oraz funkcje i działania wprowadzone przez użytkownika. Na ekranie LCD mieści się 8 znaków. Dodatkowo zegar, alarm i zmiana głośności.
      Mówiący kalkulator kieszonkowy
    • Mówiący kalkulator naukowy Double Check umożliwia nie tylko wykonywanie podstawowych działań, takich jak: dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie, ale ma także szereg innych funkcji: pierwiastkowanie,odwrotność, procent, funkcje.
      Mówiący kalkulator naukowy Double Check

    Kubarytm

    Kubarytm to przyrząd służący do zapoznawania się dziecka z zapisem matematycznym w pierwszym etapie nauczania w szkole. Jest niezastąpiony w wykonywaniu działań matematycznych. Szczególnie polecany przy uczeniu się pisemnego sposobu dzielenia. Ułatwia naukę i znacznie usprawnia pracę dziecka, pomaga także w ćwiczeniu zręczności palców. Zestaw składa się z tabliczki o wymiarach 19 x 26 cm, po 15 rzędów po 20 otworów, w które umieszcza się „obrajlowione” kostki. W zestawie jest 100 kostek i pojemnik do przechowywania.

    Kubarytm
  • Pomoce optyczne

    Najprostszym i najtańszym sposobem dla osoby słabowidzącej na ułatwienie sobie czytania jest skorzystanie z lupy optycznej. Oprócz klasycznych lup są dostępne także bardzo przyjemne w codziennym użytkowaniu liniały, kamienie czy folie optyczne. Trzeba jednak sobie zdawać sprawę z tego, że tego typu pomoce optyczne oferują bardzo małe powiększenie od 1,5 do 2,5 razy, co sprawia, że nie nadają się dla osób o znacznym czy choćby średnim niedowidzeniu. Z kolei lupy optyczne o większym powiększeniu mają niewielkie pole widzenia, co utrudnia płynne czytanie.

    Liniały optyczne

    Liniały mają formę długiego i wąskiego półwalca. Położone na tekście powiększają całą linię, lub znaczną jej część, w zależności od wielkości strony i długości konkretnego modelu liniału. Przesuwanie po tekście ułatwia wyprofilowany uchwyt. Oferują jednak stosunkowo niewielkie powiększenie, dlatego cieszą sie uznaniem tylko osób z niewielkim niedowidzeniam. Ich forma jednak pozwala na bardzo wygodne i przyjemne czytanie, ponieważ zazwyczaj długość liniału pozwala objąć powiększeniem całą linię tekstu, a kładąc liniał na dokumencie mamy zapewnioną stałą ogniskową, i co za tym idzie, niezmienne powiększenie.

    Liniałł optyczny

    Liniały są zwykle wykonane z tworzywa sztucznego. Oznaczenia poszczególnych modeli kryją w sobie informacje o ich poziomie powiększenia, szerokości (wysokość linii) i długości. Na przykład liniał oznaczony symbolem 2x140x20 to liniał o powiększeniu 2 razy, długości 14 cm (140 mm) i wtsokości 2 cm (20 mm). Dominują liniały o niewielkim powiększeniu 1,5x. Ich długości mierzą od 14 do nawet 33 cm, a wysokości od 2 do 3,5 cm. Dostępny jest też model z linią wiodącą, która ma ułatwić orientację w tekście.

    Liniałł optyczny z linią wiodącą

    Dostępne warianty liniałów optycznych (powiększenie x długość w mm x szerokość w mm):

    • 1,5x140x20,
    • 1,5x200x25,
    • 1,5x200x35,
    • 1,5x330x35.

     

    Kamienie optyczne

    Kamienie optyczne mają zazwyczaj formę niskiego walca , którego jedna z okrągłych ścian jest wypukła. Oferują podobnie niewielkie powiększenie jak liniały, ale ich zaletą jest prostota obsługi. Wystarczy położyć kamień na tekście, a naszym oczom ukaże się powiększony fragment oglądanego obrazu. Mogą one być szczególnie przydatne przy oglądaniu map i rysunków, ponieważ swoim powiększeniem obejmują większą powierzchnię. Trochę gorzej będą sprawować się jednak przy czytaniu tekstu chyba, że posłużymy się kamieniem o dużej średnicy.

    Kamień optyczny

    Najczęściej spotykane kamienie mają powiększenie 1,8 razy, a ich średnice wahają się od 5 do 9,5 cm:

    • 1,8x 50mm,
    • 1,8x 65mm,
    • 1,8x 80mm,
    • 1,8x 95mm,
    • 1,8x 25x65mm (o prostokątnej podstawie).

     

    Folie optyczne

    Największe pole widzenia zapewniają folie optyczne. Mają one formę płaskich, giętkich folii składających się z wielu maleńkich, umieszczonych bardzo blisko siebie soczewek. Występują w formacie A4 jak i mniejszych, bardziej poręcznych. Powiększenie 1,5 do 3 razy.


    Folia optyczna A4 z ramką

    Kieszonkowa folia optyczna

    Kieszonkowa folia optyczna o wymiarach karty kredytowej

    Dostępne formaty folii optycznych:

    • 52 x 85 mm (kieszonkowa), powiększenie 3x,
    • 55 x 90 mm (kieszonkowa), powiększenie 2x,
    • 95 x 137 mm (rozmiar kartki pocztowej), powiększenie 3x,
    • 120 x 180 mm, powiększenie 3x,
    • 165 x 222 mm z ramką, powiększenie 2x (widoczna na zdjęciu powyżej, uniesiona nad tekstem powiększa całą stronę A4),
    • 170 x 245 mm, powiększenie 3x,
    • 210 x 280 mm, powiększenie 3x.

     

    Lupy optyczne

    Lupy optyczne to chyba najpowszechniej znane i stosowane pomoce optyczne dla osób słabowidzących. Ich zaletą jest niewygórowana cena, łatwość przenoszenia i szeroki zakres dostępnych poziomów powiększenia. Ich wadą jest jednak zasada, że im większe powiększenie lupa oferuje, tym ma mniejsze pole widzenia. Ponadto faktyczne powiększenie lupy zależy od tego, w jakiej odległości od obserwowanego przedniotu ją trzymamy.

    Wiodący producenci pomocy optycznych oferują lupy w kilku formach:

    • łatwe do przenoszenia lupy składane,
    • nieco większe lupy np. z podświetleniem,
    • czy też lupy o wyjątkowo ergonomicznym kształcie rączki.
    Lupa pocket Lupa z podświetleniem Lupa z ergonomiczną rączką
    lupa typu pocket Lupa z podświetleniem Lupa z ergonomiczną rączką

    Często osoby tracące wzrok poszukują lupy o dużym powiększeniu i jednocześnie jak największej średnicy, ponieważ oczekują dużego pola widzenia. Niestety, jak już wspomniano wyżej, takie parametry nie idą w parze. Maksymalne powiększenie jakie można spotkać wśród lup liczących się producentów optyki to 14 razy. Przy takim powiększeniu lupa ma średnicę soczewki 3,5 cm, a część optyczna nawet zaledwie 2,7 cm. Przykładami takich lup są:

    ERGO-Pocket 14 x 56 D OKOLUX Plus 14 x 56 D OKOLUX Plus Mobil 14x 56D
    Składana lupa
    ERGO-Pocket 14 x 56 D
    Lupa do czytania z podświetleniem
    OKOLUX Plus 14 x 56 D
    Lupa przenośna z podświetleniem
    OKOLUX Plus Mobil 14x 56D

    Warto zwrócić uwagę na to, że lupy z serii OKOLUX Plus dzięki podświetleniu i swojej budowie są przystosowane do tego, by kłaść je podobnie, jak liniały czy kamienie, bezpośrednio na czytanym tekście.

    Z drugiej strony lupy o najmniejszym powiększeniu rzędu 2 razy mogą mieć soczewki o pokaźnych rozmiarach 100x75 mm. Są to np. modele:

    Lupa ERGO-Style 2x 8D Lupa z podświetleniem ERGO-Lux 2 x 8 D
    Lupa ERGO-Style 2 x 8 D Lupa z podświetleniem
    ERGO-Lux 2 x 8 D

    Dostępnych jest oczywiście wiele modeli o pośrednich, w stosunku do prezentowanych wyżej przykładów,  wartościach powiększenia i co za tym idzie różnych średnicach soczewek.

    Składane lupy kieszonkowe ERGO-Pocket
    Lupa kieszonkowa ERGO-Pocket Dostępne modele Powiększenie średnica soczewki
    ERGO-Pocket 4 x 16 D
    ERGO-Pocket 7 x 28 D
    ERGO-Pocket 10 x 39 D
    ERGO-Pocket 12 x 48 D
    ERGO-Pocket 14 x 56 D

    4 x
    7 x
    10 x
    12 x
    14 x

    35 mm
    35 mm
    35 mm
    35 mm
    35 mm
    Lupy przenośne OKOLUX Plus Mobil z podświetleniem LED
    Lupa przenośna OKOLUX Plus Mobil Dostępne modele Powiększenie średnica soczewki
    /średnica optyczna
    Plus Mobil 3 x 12 D
    Plus Mobil 4 x 16 D
    Plus Mobil 5 x 20 D
    Plus Mobil 6 x 24 D
    Plus Mobil 7 x 28 D
    Plus Mobil 10 x 39 D
    Plus Mobil 12 x 48 D
    Plus Mobil 14 x 56 D
    3 x
    4 x
    5 x
    6 x
    7 x
    10 x
    12 x
    14 x
    70 mm
    60 mm
    55 mm
    55/52,5 mm
    35 mm
    35 mm
    35/27,5 mm
    35/27 mm
    Lupy do czytania OKOLUX plus z podświetleniem LED
    Lupa przenośna OKOLUX Plus Dostępne modele Powiększenie średnica soczewki
    /średnica optyczna
    Plus 2 x 8 D
    Plus 3 x 12 D
    Plus 4 x 16 D
    Plus 5 x 20 D
    Plus 6 x 24 D
    Plus 7 x 28 D
    Plus 10 x 39 D
    Plus 12 x 48 D
    Plus 14 x 56 D
    2x
    3 x
    4 x
    5 x
    6 x
    7 x
    10 x
    12 x
    14 x
    100x75 mm*
    70 mm
    60 mm
    55 mm
    55/52,5 mm
    35 mm
    35 mm
    35/27,5 mm
    35/27 mm

    * - lupa o prostokątnym kształcie soczewki.

    Lupy przenośne ERGO-Lux MP Mobil z regulowanym podświetleniem LED
    Lupa przenośna Ergo-Lux MP Mobil Dostępne modele Powiększenie średnica soczewki
    MP Mobil 12D
    MP Mobil 16D
    MP Mobil 20D
    MP Mobil 24D
    MP Mobil 28D
    3x
    4 x
    5 x
    6 x
    7 x
    70 mm
    60 mm
    55 mm
    55 mm
    35 mm
    Lupy przenośne ERGO-Style z ergonomiczną rączką
     Lupa przenośna ERGO-Style Dostępne modele Powiększenie średnica soczewki
    /średnica optyczna
    ERGO-Style 2 x 8 D
    ERGO-Style 3 x 16 D
    ERGO-Style 4 x 16 D
    ERGO-Style 5 x 20 D
    ERGO-Style 6 x 24 D
    2x
    3 x
    4 x
    5 x
    6 x
    100x75 mm*
    70 mm
    60 mm
    55 mm
    55/52,5 mm

    * - lupa o prostokątnym kształcie soczewki.

    Lupy przenośne ERGO-Lux z ergonomiczną rączką i podświetleniem
    Lupa przenośna ERGO-Lux Dostępne modele Powiększenie średnica soczewki
    ERGO-Lux 2 x 8 D
    ERGO-Lux 3 x 16 D
    ERGO-Lux 4 x 16 D
    ERGO-Lux 5 x 20 D
    ERGO-Lux 6 x 24 D
    2x
    3 x
    4 x
    5 x
    6 x
    100x75 mm*
    70 mm
    60 mm
    55 mm
    55/ mm

    * - lupa o prostokątnym kształcie soczewki.

     

  • urządzenia elektroniczne i inne

    Kiedy nie wystarczy liniał, kamień czy nawet lupa optyczna o większym powiększeniu, pomocne dla słabowidzącego czy nawet niewidomego ucznia mogą okazać się urządzenia elektroniczne:

    Zaprezentowane w niniejszym artykule urządzenia specjalistyczne są niestety zwykle drogie i mało kogo stać, aby je zakupił z własnych środków. Na szczęście osoby prywatne mogą starać się o różnego rodzaju wsparcie w lokalnych Centrach Pomocy Rodzinie np. z programu Aktywny Samorząd lub z tytułu likwidacji barier w komunikowaniu się. Pracownicy i wolontariusze fundacji służą pomocą w wypełnianiu wniosków.

    Lupy elektroniczne

    Lupy elektroniczne pełnią rolę poręcznych, czasem wręcz kieszonkowych, powiększalników, które zawsze można mieć przy sobie, by móc przeczytać nawet najdrobniejszy tekst na etykietach produktów, metki czy rozkłady jazdy. Sprawdzą się więc zarówno w szkole, jak i codziennym użytkowaniu.

    Cechą charakterystyczną lup elektronicznych jest to, że oferują duży stopień powiększania przy relatywnie dużym polu widzenia w stosunku do lup optycznych. Wiele ze współczesnych lup elektronicznych wyposażonych jest w kamery i ekrany klasy HD, dzięki czemu oferują doskonałą jakość obrazu.

    Kiedyś lupy elektroniczne określano powiększalnikami kieszonkowymi. Dziś, kiedy jest coraz więcej dużych modeli 7-calowych i większych, trudno dalej stosować tą nazwę dla całej grupy urządzeń. Niemniej wśród lup elektronicznych znajdziemy takie, które mają ekran rzędu 3 cale, jak i takie z ekranem 10 cali oraz wiele modeli pośrednich. Najczęściej spotyka się lupy 5-calowe.

    Przykładem jednej z najmniejszych lup elektronicznych, którą śmiało można określić kieszonkową, jest 3-calowa lupa Pebble Mini

    Kieszonkowa lupa elektroniczna Pebble Mini

    Lupka Pebble Mini oferuje ponadprzeciętne, jak na tak małe urządzenie, funkcje:

    • ekran LCD 3.0” o wysokiej rozdzielczości,
    • powiększenie 2x-10x,
    • funkcja zamrożenia obrazu,
    • 28 ustawień prezentacji tekstu,
    • czas pracy na bateriach: ponad 2-3 godz,
    • regulacja kontrastu.

    Po drugiej stronie skali stoi zaś na przykład lupa Clover 10 HD z 10-calowym ekranem i kamerą HD.

    Lupa elektroniczna Clover 10 HD

    Jej obrotowa kamera umożliwia oglądanie obrazów z bliska jak i z odległości, dzięki czemu lupa ta może być doskonałą pomocą dla słabowidzącego ucznia, umożliwiając np. powiększanie obrazu tablicy. Poza tym lupa oferuje m.in.: szeroki zakres powiększania od 2,5 - 16 razy, 18 trybów kolorów, możliwość zamrażania i zapamiętywania do 10 obrazów oraz ich eksportowanie do komputera, itp. Posiada specjalną podstawkę, która ułatwia czytanie i umożliwia pisanie pod obiektywem kamery. A z kolei wyjście TV pozwala oglądać powiększony obraz na  ogromnym ekranie telewizora.

    Ogromną zaletą lup elektronicznych jest ich regulowany poziom powiększenia oraz różne tryby tzw. fałszywych kolorów pozwalające uzyskać odpowiedni kontrast, w zależności od dysfunkcji wzroku. Większość lup oferuje kilkustopniowy (skokowo regulowany) zakres powiększania od kilku do kilkunastu razy. Jednym z ciekawszych w tej kwestii jest 5-calowy model ViSee LVM-500, który oferuje płynne powiększanie w szerokim zakresie od 4 aż do 32 razy.

    Lupa elektroniczna ViSee LVM-500

    Duża, bo 8-calowa lupa Explore 8 oferuje zakres powiększania od 2 do 30 razy, a regulacji powiększenia można dokonywać za pomocą przycisków, ale też ekranu dotykowego. Poza tym lupa ta jest wyposażona w dwie 21-megapikselowe kamery. Jedna do bliży, adruga do dali.

    Explore 8

    Wiele lup, jak już można się było zorientować oferuje możliwość zamrażania obrazu. Niektóre mogą przechowywać w swojej pamięci nawet do 1000 takich obrazów. Przykładem takiej lupy jest Snow 7 HD Plus.

    Lupa elektroniczna Snow 7 HD Plus

    Od pewnego czasu producenci lup elektronicznych wyposażają niektóre modele w oprogramowanie OCR, które rozpoznaje tekst przechwytywany przez lupę, po czym odczytuje ona ten tekst  głosem syntezatora. Przykładem takiej lupy jest wyżej wymieniona Snow 7 HD Plus. Ale w funkcję taką wyposażone są też np. Compact 6 HD Speech czy Prodigi Tablet. Ostatnia z wymienionych lup oferuje zaawansowane funkcje odczytywania i przechwytywania nawet wielostronicowego tekstu.

    Powiększalniki

    Powiększalniki elektroniczne to bardzo szeroka gama urządzeń. Jedne są niewielkie i łatwe do przenoszenia, ale wymagają podłączenia do jakiegoś monitora, telewizora lub komputera. Inne posiadają własny wyświetlacz (monitor), ale są na tyle duże, że nie nadają się do przenoszenia. Choć i wśród nich znajdziemy powiększalniki określane mianem przenośnych. Są też urządzenia, podobnie jak niektóre lupy, wyposażone w syntezator mowy i oprogramowanie OCR, dzięki czemu mogą odczytywać na głos powiększany tekst.

    Powiększalniki mają tą zasadniczą przewagę nad lupami elektronicznymi, że powiększany obraz można oglądać na dużym ekranie. W przypadku urządzeń podłączanych do telewizora, możemy obserwować powiększone obrazy na olbrzymim ekranie kilkudziesięciu cali. Przy tym zakresy powiększania takich powiększalników mogą być niezwykle szerokie i sięgać nawet ok. 100 razy.

    Jednym z ciekawszych urządzeń jest przenośny powiększalnik Mars HD, który można podłaczyć do komputera, monitora komputerowego lub telewizora

    Powiększalnik przenośny Mars HD

    Zaletami tego powiększalnika, poza uniwersalnym podłączeniem, są: bardzo szeroki zakres powiększania od 1,9 do 80 razy, możliwość obserowania obrazów z bliska (czytanie tekstu), z daleka (np. obserowanie tablicy)  oraz możliwość blokady autofokusa (umożliwia pisanie pod powiększalnikiem) czy zapisywanie powiększanych obrazów w pamieci komputera, itp. A wszystko to przy masie niespełna 1 kg. Podobne formę i podobne właściwości mają też Transformer HD i ONYX portable HD. Przy czym ten ostatni oferuje powiększenie siegające nawet 141 razu.

    Do groma powiększalników przenośnych należy też Da Vinci HD.

    Przenośny powiększalnik Da Vinci HD

    Powiększalnik ten ma kamerę do oglądania przedniotów z bliska i z daleka oraz funckję tzw. lustra.  Jest wyposażony w 24-calowy monitor, ale dzięki temu, że można go składać, a waga to zaledwie 8 kg, nadaje się do przenoszenia. Poza tym powiększalnik ten jest wyposażony w OCR, dzięki czemu potrafi czytać głosem wbudowanego syntezatora rozpoznany tekst. Podobne do niego właściwosci ma inny skłądany powiększalnik GoVision. W funckję OCR jest też wyposażony  stacjonarny powiększalnik Merlin Elite HD OCR. Powiększalnik ten jest wyposażony w stolik do przesuwania powiększonych przedmiotów.

    Powiększalnik stacjonarny Merlin Elite HD OCR

    To tylko niewielka część oferowanych obecnie powiększalników. Są również urządzenia przypominające mysz komputerową, które podłączone do telewizora, monitora lub komputera powiększają znajdujacy się pod nimi tekst. Przedstwione wyżej chyba jednak najbardziej odpowiadają potrzebom uczniów.

    Maszyny brajlowskie

    Tradycyjne maszyny brajlowskie są dla osoby niewidomej podstawowym narzędziem do pisania. Najlepszą opinią cieszą się stare, poczciwe, klasyczne maszyny Perkins (nowy model jest problematyczny). Ale maszyna ta jest ciężka i trydna do przenoszenia. Zdecydowanie lepszą dla ucznia będzie słowacka maszyna TatraPoint Adaptive 2, która ma dodatkowo regulowany rozstaw klawiszy służacych do pisania, dzięki czemu można ją dostosować do rozmiaru rąk dziecka.

    Maszyna brajlowska Perkins
    Perkins
    Maszyna brajlowska TatraPoint Adaptive 2
    TatraPoint Adaptive 2

    W szkole jednak najlepiej sprawdzą się nowoczesne maszyny elektroniczne typu Mountbatten czy Perkins SMART Brailler, które pozwalają m.in. pisać notatki do pamięci wewnętrznej, dzięki czemu ich praca jest znacznie cichsza niż maszyn klasycznych. A notatkę taką można potem wydrukować w domu.

    Elektroniczna maszyna brajlowska Perkins SMART Brailler
    Perkins SMART Brailler
    Maszyna brajlowska Mountbatten Brailler
    Mountbatten Brailler

    Obie maszyny elektroniczne potrafią zapisywać teksty we własnej pamięci i eksportować je kablem USB do komputera jako pliki tekstowe. Perkins SMART Brailler wyposażony jest w niewielki, 4,3 calowy ekran, na ktorym wyświetlany jest wprowadzany czy odczytywany  zpamieci tekst wraz z sześciopunktem brajlowskim. Ponadto model ten jest wyposażony w syntezator mowy, który może czytać notatki na głos i emitować dźwięk poprzez wbudowany głośnik lub też podłączone słuchawki.

    Rodzina maszyn Mountbatten Brailler może pełnić również funkcję drukarki brajlowskiej. Po podłączeniu maszyny do komputera, dzięki bezpłatnemu programowi MB-Comm można pisać tekst na tradycyjnej klawiaturze i drukować go brajlem i odwrotnie. Pisać tekst brajlem i zapisywać jako czarnodrukowe pliki tekstowe na komputerze. Program MB-Comm może w trybie chat pełnić rolę podobną, jak wyświetlacz w maszynie Perkins. Dzięki programowi temu można też drukować pliki tekstowe brajlem. Modele Brailler Plus i Whisperer Plus mogą też współpracować z niektórymi drukarkami czarnodrukowymi, dzięki czemu zapisane w nich notatki brajlowskie można wydrukować bez pośrednictwa komputera. Poza tym modele te pozwalają podłączyć zwykłą klawiaturę komuterową i pisać brajlem z jej użyciem. Dla Mountbattenów dostępny jest też specjalny wyświetlacz o nazwie Mimic. Poza tym nowe modele wyposażone w Bluetooth mogą łączyć się z urządzeniami firmy Apple (iPhone, iPad). Wówczas np. iPhone może pełnić rolę wyświetlacza, czy też za jego pomocą można zarządzać Mountbattenem.

    Monitory brajlowskie

    Monitory brajlowskie to niewielkie, niestety dość drogie, urządzenia, które dzięki programom udźwiękawiającym wyświetlają teksty z komputera w postaci punktów brajlowskich. Można wówczas wyłączyć mowę w udźwiękowionym komputerze i pracować na nim niemal bezszelestnie, nie przeszkadzając innym uczniom.

    Niektóre monitory brajlowskie są wyposażone w funkcję notatnika. Przykładem moze tu być popularny model BrailleEDGE 40 czy też BraillePen 14. Inne monitory też mogą pełnić taką funkcję w połączeniu z komputerem czy smartfonem. Pierwszy z wynienionych modeli jest przykładem linijki 40-znakowej, a drugi to niewielka, mobilna linijka 14-znakowa. Oznacza to, że BrailleEDGE wyświetla w linii do 40 znaków brajlowskich, a BraillePen do 14. Oczywiscie im wyświetlacz brajlowski jest większy tym czytanie jest wygodniejsze, bo prezentowany jest dłuższy fragment tekstu.

    Monitor brajlowski BrailleEDGE 40
    40-znakowy monitor brajlowski BrailleEDGE 40
    14-znakowy monitor brajlowski BraillePen 14
    14-znakowy monitor brajlowski BraillePen 14

    Ze względu na formę, szczególnie dużysz monitorów brajlowskich, często zwane są one też linijkami brajlowskimi. Największe z nich mają listwę pokazującą do 80 znaków brajlowskich. Przykładem mogą tu być monitory Fucus 80 Blue (na zdjeciu) czy Esys 80.

    80-znakowy monitor brajlowski Focus 80 Blue

    Notatniki brajlowskie

    Notatniki brajlowskie pozwalają niewidomym sporządzać notatki w systemie brajla. Wiele z nich ma przy tym dodatkowe funkcje, takie jak: zegar, kalendarz, itp. Notatniki wyposażone w linijkę brajlowską mogą pełnić też funkcję monitora brajlowskiego.

    Najtańszym notatnikiem brajlowskim jest bogato wyposażony Ibai (następca Kajetka).

    Notatnik brajlowski Ibai

    Ibai optócz funkcji notatnika może pełnić też rolę bezprzewodowej klawiatury brajlowskiej dla komputerów, tabletów i smartfonów.  Wyposażony jest w dyktafon, odtwarzacz książek, menadżer plików, kalkulator, zegarek (minutnik i stoper) oraz czujnik światła i tester kolorów, a także edytor melodii. Nie posiada on linijki brajlowskiej, więc odczyt notatek polega na słuchaniu głosu syntezatora lub odczytywaniu ich w komputerze.

    Funkcję prostego notatnika brajlowskiego pełni wspomniana wyżej linijka BrailleEDGE 40. Pozwala ona również na odczytywanie brajlem plików tekstowych zapisanych na karcie pamieci SD.

    Natomiast najtańszym notatnikiem brajlowskim, wyposażonym w niewielką 14-zankową linijkę jest wspomniany wyżej BraillePen 14. Jest on również oferowany w zestawach z urządzeniami Apple (iPhone czy iPad), dzięki czemu jego możliwości w zakresie notatnika znacznie się zwiększają.

    Bardzo popularnymi notatnikami brajlowskimi są urządzenia z rodziny BrailleSense U2 (U2, U2 Mini i U2 QWERTY).

    BrailleSense U2
    BrailleSense U2
    BrailleSense U2 QWERTY
    BrailleSense U2 QWERTY
    BrailleSense U2 Mini
    BrailleSense U2 Mini

    Model U2 ma 32-znakową linijkę brajlowską. U2 Mini - 18-zankową, a model U2 QWERTY ma linijkę 32-znakową i zwykła klawiaturę zamiast brajlowskiej. Dwa większe, 32-znakowe modele można podłączać do monitora, a dla modelu Mini przewidziano opcjonalny wyświetlacz LCD, co ułatwia współpracę ucznia z widzącym nauczycielem. Notatniki te posiadają zaawansowany edytor teksótw, menadżer plików, terminarz, kalkulator naukowy, przeglądarkę internetową, a także obsługują pocztę elektroniczną i YouTube. Można na nich odtwarzać ksiażki w formacie Daisy i pliki mp3. Dzięki modułowi GPS i oprogramowaniu mogą również służyć niewidomemu jako nawigacja. Wszystkie te notatniki mogą pełnić też rolę linijki brajlowskiej i pracują w oparciu o system Windows CE.

    Podobne do wyżej prezentowanych funkcje ma notatnik Esytime, ale pracuje w oparciu o klasyczny Windows 7. To można by rzec komputer dla niewidomych.

    Komputer dla niewidomych/notatnik brajlowski Esytime

    Po zakupieniu oprogramowania Esytime urządzenie to staje się klasycznym notatnikiem brajlowskim, działającym niezależnie od systemu operacyjnego Windows. Jest to opcja dla mniej zaawansowanych użytkowników kompuetra.

    Ciekawym urządzeniem jest też przenośny notatnik brajlowski o konstrukcji modułowej ElBraille W14J G2, który pracuje w oparciu o system Windows 10. Składa się on z jednostki centralnej, monitora brajlowskiego Focus 14 Blue oraz czytnika ekranu JAWS.

    Notatnik brajlowski ElBraille

    Zaletą tego rozwiązania jest to, ze każdy element zestawu można zakupić osobno i używać także z innymi urządzeniami. Na przykład monitor brajlowski Focus 14 Blue z iPhonem czy iPadem. System Windows 10 pozwala zaś korzystać ze wszystkich funkcji komputera, jakie tylko obsługuje program udźwiękawiajacy (sterujacy też monitorem Focus) JAWS.

    Inne urządzenia

    Oprócz wynienionych wyzej urządzeń jest wiele innych, które mogą być niezwykle pomocne niewidomemu czy słabowidzącemy dziecku w edukacji, ale i życiu codziennym.

    Wspomniany wyżej Mountbatten może pełić rolę drukarki brajlowskiej, ale są też i inne, bardziej wydajne lub wygodniejsze w użyciu drukarki. Jedną z tańszych jest, przeznaczona do zastosowań domowych, drukarka EmBraille firmy ViewPlus.

    Drukarka brajlowska EmBraille

    Dzięki technologii i oprogramowaniu Tiger drukarki ViewPlus potrafią "tłumaczyć" i drukować brajlem tekst bezpośrednio z aplikacji MW Word w wesji 2007 lub nowszej. Dzięki temu przygotowanie dokumentów w brajlu nie wymaga od autora praktycznie żadnej wiedzy na temat pisma brajla. Drukarka taka może być doskonałą pomocą zarówno dla rodziców, jak i nauczycieli niewidomych uczniów. Model EmBraille jest najtańszym z rodziny drukarek ViewPlus.

    Bardzo pomocne w edukacji mogą być również wygrzewarki, dzięki którym można przygotowywać dla niewidomych, bez specjalnej wiedzy i wielkich umiejętnosci, wypukłą grafikę.

    Wygrzewarka Zy-Fuse
    Wygrzewarka Zy-Fuse
    Wygrzewarka Piaf
    Wygrzewarka Piaf

    Oba przedstwione urządzenia działają na tej samej zasadzie. Na specjalnym papierze puchnącym drukuje się na drukarce laserowej lub rysuje markerem grafikę, a potem przepuszcza taką kartę przez wygrzewarkę. Pod wpływem wysokiej temperatury w miejcach, gdzie są wyrysowane linie papier puchnie, więc grafika staje się wyczuwalna dla niewidomego.

    Wreszcie bardzo przydatnym dla ucznia urządzeniem może okazać się dyktafon cyfrowy. Kilka modeli popularnego producenta, firmy Olympus, posiada nawet przewodnik głosowy, który ułatwia osobie niewidomej obsługę dykatfonu. Przykładem takiego urządzenia może być Olympus DM-720.

    Dyktafon cyfrowy Olympus DM-720

    Dostępnych jest też na rynku kilka dedykowanych niewidomym, udźwiękowionych odtwarzaczy książek, które również wyposażone są w dyktafon cyfrowy. Najtańszym z nich jest Czytak NPN3, ale pozostałe mają więcej funkcji. Wiele z nich potrafi czytać głosem syntezatora pliki tekstowe, pliki Word, PDF, HTML, a nawet popularne ebooki ePub. Dodatkowo można za ich pomocą słuchać radia internetowego czy podcastów, korzystając z sieci WiFi. Przykłądem takiego nowoczesnego urządzenia jest Orion, który posiada też klasyczne radio FM, a dzięki umieszczonemu w nim angielskiemu syntezatorowi, umożliwia też czytanie tekstów w języku angielskim. Przy tym do wyboru ma aż 5 głosów polskich.

    Odtwarzacz książek Czytak NPN3
    Czytak NPN3
    Odtwarzacz Orion
    Orion

    Niektóre z wynienionych wyzej funkcji mają również odtwarzacze Victor Reader Stream i PlexTalk Linio Pocket. Oferują one za to możliwość pobierania książek z serwisu online Działu Zbiorów dla Niewidomych Głownej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego bezpośrednio na urządzenie.

    Victor Reader Stream
    Victor Reader Stream
    PlexTalk Linio Pocket
    PlexTalk Linio Pocket